Wchodzi w życie nowe prawo: płaca minimalna 4806 zł w praktyce

§ 1. Co dokładnie się zmieniło

Wysokość płacy minimalnej na 2026 r. ustaliła Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. Akt opublikowano w Dzienniku Ustaw 15 września 2025 r. pod pozycją Dz.U. 2025 poz. 1242. Podstawą prawną jest art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2024 r. poz. 1773).

Rozporządzenie zawiera trzy krótkie przepisy:

• od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł,
• od 1 stycznia 2026 r. minimalna stawka godzinowa wynosi 31,40 zł,
• rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2026 r.

Kwoty obowiązują przez cały 2026 rok — w odróżnieniu od lat 2023 i 2024 nie przewidziano drugiej podwyżki od 1 lipca. Ponieważ w Radzie Dialogu Społecznego nie doszło do porozumienia, wysokość minimum ustalił samodzielnie rząd, na poziomie zaproponowanym wcześniej do negocjacji.

§ 2. Jak rosła płaca minimalna

Zestawienie pokazuje, jak zmieniało się minimum w ostatnich latach. Wyróżniony wiersz to kwoty obowiązujące obecnie.

Kwoty na 2027 r. ustaliła Rada Ministrów rozporządzeniem z 14 września 2026 r., opublikowanym w Dzienniku Ustaw 15 września 2026 r. pod pozycją Dz.U. 2026 poz. 1213; zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 r.

§ 3. Kogo obejmują nowe kwoty

§ 4. Obowiązki pracodawcy i kary za ich naruszenie

Zasada jest prosta: suma składników wynagrodzenia pracownika za dany miesiąc nie może być niższa od minimum. Jeśli jest niższa, pracodawca musi wypłacić wyrównanie za ten miesiąc.

Czego nie wlicza się do minimum

Do porównania z kwotą 4806 zł nie można zaliczać: nagrody jubileuszowej, odprawy emerytalnej lub rentowej, wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatku za pracę w porze nocnej oraz dodatku za staż pracy. Inne składniki — np. regularne premie czy dodatki funkcyjne — w 2026 r. nadal mogą być wliczane, ponieważ projekt nowej ustawy, która miała zrównać minimum z wynagrodzeniem zasadniczym, nie wszedł w życie.

Aneks do umowy

Jeżeli w umowie wpisano konkretną kwotę niższą niż 4806 zł, pracodawca powinien zmienić umowę (zwykle aneksem). Gdy umowa odsyła po prostu do „minimalnego wynagrodzenia”, wystarczy poinformowanie pracownika o nowej kwocie.

Sankcje

• Od 8 lipca 2026 r., po nowelizacji przepisów o Państwowej Inspekcji Pracy, za niewypłacanie wynagrodzenia lub wypłacanie go w zaniżonej wysokości grozi grzywna od 2000 do 60 000 zł (art. 282 § 1 Kodeksu pracy).
• Wypłacanie zleceniobiorcy lub usługodawcy wynagrodzenia niższego niż 31,40 zł za godzinę jest wykroczeniem zagrożonym karą grzywny na podstawie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
• Kontrole prowadzi Państwowa Inspekcja Pracy, a o zaległe wynagrodzenie można dochodzić roszczeń przed sądem pracy.

§ 5. Na co jeszcze wpływa wyższe minimum

Płaca minimalna działa jak punkt odniesienia dla wielu innych kwot w prawie pracy i ubezpieczeniach. W 2026 r. przekłada się to m.in. na:

• dodatek za pracę w nocy — 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia, więc jego wysokość zmienia się co miesiąc w zależności od liczby godzin do przepracowania,
• kwotę wolną od potrąceń — przy potrąceniach innych niż alimentacyjne pracownikowi musi zostać co najmniej minimalne wynagrodzenie netto (przy pełnym etacie),
• odprawy przy zwolnieniach grupowych — maksymalnie 15-krotność minimum, czyli 72 090 zł,
• wynagrodzenie za przestój i minimalne odszkodowanie za mobbing — nie mogą być niższe niż płaca minimalna,
• preferencyjny ZUS dla nowych przedsiębiorców — podstawa wymiaru składek to 30% minimum, czyli 1441,80 zł.

§ 6. Co zrobić, jeśli wypłata jest niższa niż minimum

1. Sprawdź pasek wynagrodzenia. Zsumuj składniki brutto za dany miesiąc i odejmij te, których nie wolno wliczać (nadgodziny, dodatek nocny, stażowy, nagroda jubileuszowa). Porównaj wynik z kwotą 4806 zł — albo z odpowiednią częścią przy niepełnym etacie.
2. Na zleceniu policz godziny. Podziel wynagrodzenie brutto przez liczbę przepracowanych godzin. Wynik nie może być niższy niż 31,40 zł. Zlecający ma obowiązek ustalić sposób potwierdzania liczby godzin.
3. Zwróć się do pracodawcy na piśmie. Opisz rozbieżność i poproś o wyrównanie. Zachowaj kopię pisma lub wiadomości e-mail.
4. Skontaktuj się z PIP. Państwowa Inspekcja Pracy udziela bezpłatnych porad i przyjmuje skargi; może przeprowadzić kontrolę u pracodawcy.
5. Rozważ pozew do sądu pracy. Roszczenia o wynagrodzenie przedawniają się po 3 latach od dnia wymagalności, a pracownik nie ponosi opłaty sądowej przy sprawach o wartości do 50 000 zł.